Adverteerder / Annonceur: STROOMOP – RIKA
Product-Dienst / Produit-Service: Pellet- en houtkachels
Media / Média: Internet (website)
Beschrijving van de reclame / Description de la publicité
Een blog artikel op de Stroomop website van de adverteerder vermeldt onder meer het volgende (met de boodschappen waarnaar de klaagster verwijst in het vet):
Zet de stap naar goedkopere warmte voordat de nieuwe koolstoftaks toeslaat.
Vanaf 2027 voert de Europese Unie ETS2 in, een emissiehandelssysteem dat de prijs van fossiele brandstoffen zoals aardgas, stookolie, benzine, diesel en propaan zal verhogen. Het doel? De uitstoot reduceren in sectoren die niet onder het bestaande ETS1 vallen, zoals gebouwen en transport. In België zijn deze sectoren verantwoordelijk voor respectievelijk 28,3% en 37,7% van de uitstoot.
(…)
Welke impact heeft dit op je energiefactuur?
Energieleveranciers moeten vanaf 2027 uitstootrechten kopen voor fossiele brandstoffen, en die kosten kunnen worden doorgerekend aan de consument. Volgens schattingen van VITO/Energyville kan dit oplopen tot 548 euro extra per jaar voor gezinnen in een slecht geïsoleerd huis met een stookolieketel.
ETS2 is meer dan alleen een taks
ETS2 staat niet op zichzelf. Het maakt deel uit van een breder klimaatbeleid dat ook inzet op energie-efficiëntie en hernieuwbare energie. Hoe sneller we overschakelen naar duurzame energie, hoe lager de ETS2-prijs kan blijven. Zonder extra maatregelen kan die prijs tegen 2030 oplopen tot 200 euro per ton CO₂.
Waarom kiezen voor hout en pellets?
Wie verwarmt met pellets of hout ontsnapt aan de ETS2-heffing. Moderne systemen, zoals de RIKA pellet- en houtkachels, bieden extra voordelen:
• Duurzame warmte: pellets en hout zijn hernieuwbare energiebronnen.
• Lokaal geproduceerd: vaak afkomstig van regionale producenten, minder afhankelijk van internationale prijzen.
• Geavanceerde technologie: automatische regeling, hoog rendement, stil in gebruik.
• Design en comfort: van strak modern tot gezellig landelijk.
Vandaag kiezen = morgen besparen
Wachten tot 2027 kan je duur komen te staan. Door nu al over te stappen op een RIKA pellet- of houtkachel, vermijd je toekomstige ETS2-kosten én verlaag je je CO₂-voetafdruk. Bovendien zet je een stap richting onafhankelijkheid van fossiele brandstoffen, waarvan de prijzen door ETS2 en mogelijke belastinghervormingen (taxshift) alleen maar zullen stijgen.
Sociaal Klimaatfonds helpt, maar…
Europa voorziet een Sociaal Klimaatfonds om kwetsbare huishoudens te ondersteunen bij de hogere fossiele brandstofprijzen. Maar voor wie kan investeren in een alternatief, is het slimmer om meteen te kiezen voor een duurzame oplossing. Zo vermijd je prijsstijgingen en profiteer je direct van lagere verbruikskosten.
Conclusie: ETS2 maakt verwarmen op fossiele brandstoffen duurder. Met een RIKA pellet- of houtkachel kies je voor betaalbare, duurzame warmte die buiten het ETS2-systeem valt. Bij Stroomop helpen we je graag om die overstap vandaag nog te maken.”.
Een blog artikel op de Rika website van de adverteerder vermeldt onder meer het volgende (met de boodschappen waarnaar de klaagster verwijst in het vet):
“Europese koolstoftaks in aantocht?
In 2027 voert de Europese Unie een nieuwe regeling in: ETS2, ook wel bekend als de koolstoftaks. Deze taks treft fossiele brandstoffen zoals aardgas, stookolie en propaan. Doel van de maatregel is de CO₂-uitstoot van gebouwen en transport te verminderen.
Voor gezinnen betekent dit dat verwarmen met gas of olie flink duurder wordt. Onderzoek van het Belgische instituut VITO/EnergyVille toont zelfs aan dat de meerkost kan oplopen tot ruim 500 euro per jaar in een slecht geïsoleerde woning met een klassieke ketel.
ETS2 treft fossiele brandstoffen maar niet RIKA
Goed nieuws: wie kiest voor hout of pellets hoeft zich geen zorgen te maken. Deze hernieuwbare brandstoffen vallen niet onder ETS2. Met een RIKA pellet- of houtkachel ben je dus zeker van betaalbare warmte, vandaag én in de toekomst.
En daarbij biedt RIKA meer dan alleen een alternatief: RIKA tilt verwarmen naar een hoger niveau dankzij innovatieve technologie en slimme systemen.
De innovatieve, automatische luchtregeling: RIKAair
Met RIKAair ervaar je een geheel nieuwe manier van verwarmen. Dit intelligente, procesgestuurde systeem regelt de verbrandingslucht volledig automatisch:
Altijd de perfecte luchttoevoer voor een schone en efficiënte verbranding.
Tot 50% minder houtverbruik in vergelijking met foutief handmatig stoken.
(…)
RIKA werd als pionier in automatische luchtregeling bekroond met de Energy Globe Award, een bewijs van de koplopersrol in duurzame kacheltechnologie.
(…)
Milieuvriendelijk: door geavanceerde verbrandingstechniek worden de emissies tot een absoluut minimum beperkt.
(…)
Vooruitdenken is besparen
Bij RIKA is duurzaamheid geen trend, maar al jarenlang de standaard. Dankzij slimme verbrandingstechnologie en constante productontwikkeling voldoen alle RIKA-kachels nu al ruimschoots aan de strengste milieucriteria. Daarmee kies je voor een investering die zichzelf terugbetaalt, ook in een toekomst met strengere Europese regels.”.
Klacht(en) / Plainte(s)
De klaagster vindt dat de website tal van misleidende boodschappen bevat. De geïnteresseerde burger moet volgens haar het financieel aantrekkelijk plaatje toch af kunnen wegen tegenover de vervuiling door de schadelijke stoffen in houtrook. De samenstelling van hout is een mix van pure koolstof én een scala aan organische verbindingen, die per definitie koolstofatomen bevatten. De klaagster vindt het hypocriet om deze koolstofbrandstof(fen) te adviseren, onder het mom van “vermijden van de koolstof-taks”. Bovendien ondersteunt dit volgens haar het doel “klimaatneutraliteit in 2050” niet.
De klaagster haalt de volgende argumenten aan die volgens haar misleidend zijn, met een aantal referenties als ondersteuning voor haar standpunt:
Hout en pellets vallen onder de hernieuwbare brandstoffen
Hout -en zijn afgeleiden-, zijn niet hernieuwbaar: de onmiddellijke houtverbranding is niet in balans met de 30 jaar tijd, die een jong geplante boom nodig heeft, om volwassen te worden, en z’n verkoelende werking en zuiverende milieucapaciteit terug op peil te krijgen. Er is géén kant-en-klare aanvulling van wat verbrand werd.
Verwarming met hout- en pellets is duurzaam
Houtverbranding is geen hoogwaardig gebruik van hout en genereert schadelijke rookcomponenten, die volledig identiek zijn aan de wettelijk uitgefaseerde fossiele emissies, maar dan wel tot 10 keer sterker. Puur hout is dan ook niets anders dan ‘junior’-fossiel.
Er bestaat géén veilige blootstellingsdrempel voor elk van de voornoemde houtrookcomponenten.
Er bestaat ook geen enkel proces in de plantkunde, het welke de voornoemde schadelijke, carcinogene verbrandings-emissies, zuivert of opneemt.
Verbranding is totaal géén hoogwaardig gebruik van hout, met referentie naar de materialen kringloop.
Behandeld hout is afval en sowieso verboden voor verbranding. Onbehandelde houtschilfers zijn zeer waardevol als basis voor natuurlijke isolatie.
Duurzaam bosbeheer betekent het natuurlijke rottingsproces z’n gang laten gaan, ter ondersteuning van al het bosleven.
Omwonenden van houtstokers kunnen de keuze voor ‘een gezond leven’ niet meer maken. Houtrook geeft permanente overlast buiten en dringt in de buurwoningen binnen.
Decarbonisatie wordt niet bereikt door houtstook te blijven tolereren.
Hout en pellets worden lokaal geproduceerd
Verbranding is totaal géén hoogwaardig gebruik van hout of pellets. Lokaal geproduceerd of niet.
Hout en pellets verlagen de CO2-voetafdruk
Verlaging van CO2-voetafdruk, ten opzichte waarvan?
Hout-verbranding genereert hetzelfde CO2-broeikasgas, volledig identiek aan de wettelijk uitgefaseerde fossiele emissies, maar 10 keer sterker. Decarbonisatie wordt niet bereikt met houtverbranding te blijven tolereren.
Emissies worden tot een absoluut minimum beperkt
Emissies beperken tot een minimum is volgens de klaagster irrelevant als er géén veilige blootstellingsdrempel bestaat voor elk van de houtrookcomponenten. Bovendien bevestigt een onderzoek van de Vlaamse Milieu Maatschappij volgens de klaagster dat de uitstoot van pellet-houtverbranding 5-10x schadelijker is dan de uitgefaseerde fossiele gasverwarming.
RIKA-kachels voldoen ruimschoots aan de strengste milieucriteria, ook in de toekomst met strengere Europese regels
Volgens de klaagster wordt dit weerlegd door twee artikels die zij aanhaalt en is de doelstelling koolstofneutraliteit in 2050.
Beslissing Jury in eerste aanleg: Beslissing tot wijziging/stopzetting
Décision Jury de première instance: Décision de modification/arrêt
De Jury voor Ethische Praktijken inzake reclame (JEP) in eerste aanleg heeft de volgende beslissing genomen in dit dossier.
De Jury heeft kennisgenomen van de klacht en van de verschillende claims op de website van de adverteerder waarnaar deze verwijst.
Zij heeft vastgesteld dat twee blogartikels over het emissiehandelssysteem ETS2 en de zogenaamde koolstoftaks, de volgende termen gebruiken met betrekking tot pellet- en houtkachels van de adverteerder: “duurzaam”, “hernieuwbare energiebronnen”, “CO2-voetafdruk verlagen” en “voldoen aan de strengste milieucriteria”.
Ingevolge het antwoord van de adverteerder heeft de Jury kennisgenomen van het
stavingsmateriaal en heeft onder andere het volgende genoteerd met betrekking tot de verschillende punten in de klacht:
– Hout en pellets worden zowel door de Europese als door de Vlaamse overheid erkend als hernieuwbare energiebronnen mits naleving van een aantal voorwaarden. Pellets worden geproduceerd uit reststromen van houtverwerkende industrie en er worden geen gezonde bomen voor gekapt.
– Op vlak van duurzaamheid noteert de Jury dat houtpellets een restproduct zijn van houtzagerijen, waar zij doorgaans op dezelfde site tot pellets worden verwerkt. Op die manier wordt de kringloop binnen de zagerij gesloten en verlaat geen enkel restproduct de site ongebruikt, waardoor pellets een voorbeeld van circulaire valorisatie zijn. Bovendien staat hun gebruik als brandstof los van hout dat geschikt is voor bouw- of isolatietoepassingen en vormt het daarmee geen concurrentie.
– Met betrekking tot de CO2-voetafdruk legt de adverteerder uit dat de uitstoot van CO2 bij pelletverbranding (alsook houtverbranding) deel uitmaakt van de koolstofkringloop: de CO2 die vrijkomt bij verbranding werd eerder door bomen opgenomen tijdens hun groei. Dit onderscheidt biomassa fundamenteel van fossiele brandstoffen. Het IPCC en de Europese Unie erkennen bio-energie uit houtige biomassa als klimaatneutraal bij duurzaam bosbeheer.
– Op het vlak van emissies noteert de Jury dat pelletkachels met gecontroleerde en volledige verbranding functioneren, waardoor de uitstoot van fijnstof en andere componenten tot 95% lager ligt dan bij klassieke houtverbranding. In dat opzicht kunnen schadelijke emissies die voorkomen bij traditionele houtverbranding niet veralgemeend worden naar moderne pellettoestellen en houtkachels die correct worden gebruikt.
– Om aan te tonen dat zijn kachels ruimschoots aan de strengste milieucriteria voldoen haalt de adverteerder aan dat al zijn toestellen voldoen aan de Ecodesign 2022-richtlijn, die zeer strikte Europese grenswaarden oplegt voor emissies en dat het gebruik van ENplus-A1 gecertificeerde pellets bovendien zuivere brandstof garandeert zonder chemische toevoegingen.
Vooreerst houdt de Jury eraan te benadrukken dat het niet tot haar bevoegdheid behoort om zich uit te spreken over de gepromote producten zelf en evenmin om zich te buigen in het debat over de houtrookproblematiek of het beleid van de nationale of Europese overheid te beoordelen.
Vervolgens onderzoekt de Jury de geviseerde claims aan de hand van de zelfdisciplinaire bepalingen inzake reclame en vanuit de perceptie van de gemiddelde consument.
De Jury stelt vast dat voormelde termen met betrekking tot milieuvriendelijkheid en duurzaamheid van de gepromote producten als milieuclaims in de zin van artikel D2 van de Code van de Internationale Kamer van Koophandel (ICC-Code) dienen te worden beschouwd, waarvan de betekenis niet onmiddellijk in de betreffende tekst gespecifieerd of gekwalificeerd wordt.
Daar waar de tekst de aandacht van de consument vestigt op het feit dat hij zijn CO2-voetafdruk verlaagt, stelt de Jury bijvoorbeeld vast dat niet wordt gespecificeerd ten opzichte waarvan dit gebeurt.
Ook inzake de vermelding van pellets en hout als hernieuwbare energiebronnen, wordt er geen verwijzing gemaakt naar de voorwaarden of criteria waaraan zij moeten voldoen om daadwerkelijk als hernieuwbaar en duurzaam te kunnen worden beschouwd.
De Jury is van mening dat deze termen te absoluut zijn en, zonder de nodige nuancering, de indruk kunnen wekken dat het gehele product, concept of verwarmingssysteem geen gevolgen heeft voor het leefmilieu in gelijk welk stadium in de zin van art. 7 van de Milieureclamecode of in alle omstandigheden, terwijl dit oordeel enkel gebaseerd is op bepaalde milieuvoordelen van specifieke aspecten of gebruik mits bepaalde voorwaarden van het gepromote product (bv correct gebruik en soort pellets).
Hoewel zij erkent dat de adverteerder het recht heeft om te communiceren over bepaalde eigenschappen van zijn producten op het vlak van milieu, is de Jury van mening dat de betrokken vermeldingen onvoldoende genuanceerd of gekwalificeerd zijn op dit punt.
De Jury is daarom van oordeel dat de betreffende reclame nalaat de gemiddelde consument te informeren over de exacte reikwijdte van de gebruikte claims en daardoor van aard is om deze te misleiden met betrekking tot de milieuaspecten of -voordelen van het gepromote product en een inbreuk uitmaakt op de bepalingen van artikel D2 van de Code van de Internationale Kamer van Koophandel (ICC-Code) op dat punt.
Gelet op het voorgaande en op basis van de bovengenoemde bepalingen heeft de Jury bijgevolg de adverteerder gevraagd de betreffende blogartikels te wijzigen en, bij gebreke hieraan, deze niet langer te verspreiden.
Gelieve er nota van te nemen dat deze beslissing pas definitief wordt na het verstrijken van de termijn voor het instellen van hoger beroep.