De reclame betreft twee spots, waarvan enkel het eerste beeld verschilt. De ene spot toont een parkeerplaats voor personen met een handicap terwijl de voice-over zegt: “Als ik mij nu rap hier parkeer?”. De andere spot toont een tafeltje in een restaurant met de rekening en de voice-over: “Zouden we niet vertrekken zonder te betalen?”.
Vervolgens lopen de beide spots gelijk: Een man op de WC aan het scrollen op zijn smartphone, met de voice-over: “Zou IT dat zien als ik hier naar porno kijk?”, een man op zijn computer aan het kijken naar beelden van een jong meisje, met de voice-over: “Zou ik die eens rap een berichtje sturen?”. Vervolgens verschijnt de tekst: “Het is niet omdat je iets denkt dat je er ook iets mee doet. Vragen bij seksuele gevoelens voor minderjarigen? Contacteer Stop it now. Gratis en anoniem. Stopt it now! 0800 200 50. www.stopitnow.be”.
De klager vindt het zeer bizar om via een reclamespot pedofiele gedachten te normaliseren.
De slogan 'Het is niet omdat u eraan denkt dat u het ook doet' slaat de bal volledig mis volgens hem.
Mensen die deze gedachten hebben zijn wel degelijk ziek aldus de klager en moeten opgesloten worden in plaats van genormaliseerd te worden met een slogan alsof het iedereen kan overkomen.
De adverteerder betreurt dat de boodschap in de campagne/boodschap van algemeen nut bij sommige mensen op weerstand stuit. ‘Stop it Now!’ is een preventieproject dat zich inzet voor de preventie van seksueel kindermisbruik en heeft als doel maatschappelijke bewustwording te vergroten en de toegang tot de hulpverlening laagdrempeliger te maken. De boodschap die de campagne heeft gegeven is juist met als doel seksueel kindermisbruik te voorkomen en is gebaseerd op internationale wetenschappelijke inzichten inzake de aanpak en preventie van seksueel kindermisbruik.
Verder stelt de adverteerder dat internationaal onderzoek immers stelt dat het ervaren van een seksuele voorkeur voor minderjarigen op zichzelf niet impliceert dat er ook slachtoffers worden gemaakt. De meeste mensen met een pedofiele voorkeur zouden het risico van hun seksuele aantrekking tot minderjarigen dus erkennen en kunnen de gevolgen voor het slachtoffer en/of zichzelf inzien, waardoor ze niet overgaan tot misbruik.
Desondanks bestaat er op het ervaren van seksuele gevoelens voor minderjarigen een groot stigma. Dit stigma wordt grotendeels gevoed door de misvatting dat mensen met seksuele gevoelens hoe dan ook ooit kinderen zullen misbruiken. De negatieve overtuigingen omtrent mensen met een seksuele voorkeur voor minderjarigen hebben niet alleen impact op het psychosociaal welzijn van de doelgroep, ook bemoeilijkt dit de stap om hulp te zoeken. Verklaringsmodellen van seksueel kindermisbruik stellen bovendien dat negatieve gevoelens van (maatschappelijke) uitsluiting, sociaal isolement, angst en frustratie het risico voor seksueel kindermisbruik alleen maar groter maken. De negatieve gevoelens ten gevolge van het stigma en de hoge drempels naar ondersteuning, maken dus het risico op het plegen van seksueel delictgedrag juist groter.
De adverteerder vindt het bijgevolg fundamenteel om organisaties als Stop it Now! maximaal in te zetten op correcte maatschappelijke beeldvorming, om zo het stigma en de drempels naar hulp te verlagen. De boodschap in de campagne, "Het is niet omdat je eraan denkt dat je het ook doet", is bijgevolg geen vrijblijvende slogan, maar net een statement dat stelt dat mensen hulp moeten zoeken vooraleer het te laat is.
De adverteerder is van mening dat de klacht voornamelijk gebaseerd is op een persoonlijke interpretatie en gevoeligheid en niet op de feitelijke inhoud of intentie van de campagne. Hij is van oordeel dat de mening van betrokkene ingaat tegen de huidige wetenschappelijke inzichten omtrent de aanpak en preventie van seksueel kindermisbruik en dat deze reactie tevens stigmatiserende tendensen ten aanzien van de doelgroep bevestigt. De adverteerder concludeert dan ook dat hun organisatie nog heel wat uitdagingen kent inzake hun maatschappelijke opdracht om correcte en genuanceerde beeldvorming omtrent de thematiek vorm te geven, in het belang van de preventie van seksueel kindermisbruik.
Zoals aangekondigd heeft de Jury de tv-spot in kwestie onderzocht rekening houdend met de argumenten van de betrokken partijen, en in het licht van haar Regels inzake niet-commerciële reclame.
Naar aanleiding van het antwoord van de adverteerder noteert de Jury dat de campagne tot doel heeft om maatschappelijke bewustwording rondom seksueel kindermisbruik te vergroten en de toegang tot de hulpverlening laagdrempeliger te maken. Meer bepaald wil de adverteerder aan de hand van de betrokken tv-spot het taboe rond seksuele gevoelens voor minderjarigen bespreekbaar maken en mensen aanmoedigen om op tijd hulp te zoeken voordat gedachten leiden tot effectief grensoverschrijdend gedrag.
De Jury stelt vast dat de tv-spot gebruikmaakt van herkenbare, alledaagse gedachten die elk op zich moreel en maatschappelijk onaanvaardbaar zijn - zoals foutparkeren of zonder te betalen een restaurant verlaten - om duidelijk te maken dat niet elke gedachte automatisch tot daden leidt.
De Jury is van mening dat het gebruik van deze alledaagse voorbeelden van laakbaar gedrag - waar minder taboe op rust en die maatschappelijk makkelijker bespreekbaar zijn - bedoeld is om de drempel om professionele hulp te zoeken te verlagen.
Volgens de Jury brengt de tv-spot door de vermelding van pedofiele gedachten samen met de voorbeelden van de andere gedachten in kwestie, geenszins de boodschap over dat pedofiele gedachten “normaal” of “banaal” zouden zijn.
Door herkenbare, alledaagse voorbeelden te koppelen aan een veel zwaarder thema – seksuele gevoelens voor minderjarigen – wil de spot duidelijk maken dat bij dergelijke gevoelens hulp zoeken mogelijk en noodzakelijk is, zonder dat men zich hoeft te schamen of schuldig te voelen over iets wat niet in daden is omgezet.
Op basis van haar Regels inzake niet-commerciële reclame oordeelt de Jury dat de gebruikte visuele en tekstuele elementen in de tv-spot een rechtstreeks verband vertonen en in verhouding zijn met de boodschap en het nagestreefde doel van de campagne.
Zij is ook van oordeel dat de reclame niet getuigt van een gebrek aan een behoorlijk maatschappelijk verantwoordelijkheidsbesef in hoofde van de adverteerder.
Bij gebreke aan inbreuken op wettelijke of zelfdisciplinaire bepalingen, heeft de Jury derhalve gemeend geen opmerkingen te moeten formuleren op deze punten.
Aangezien geen hoger beroep werd ingesteld, werd dit dossier afgesloten.
Barastraat 175, 1070, Brussel, Belgie.
E-mail: info@jep.be
Tel: +32 2 502 70 70
💡 Schrijf je in op onze nieuwsbrief en ontvang maandelijks sectornieuws, inzichten en JEP-cases die de grenzen scherpstellen.
