De video van de campagne “You are EU” toont met name twee personen in een straat, een kind op een schommel met een vrouw, vrienden rond een tafel, een baby met een man, een vrouw in de natuur, een man op een ponton aan de rand van een meer, windmolens, hoogspanningslijnen, een auto, zonnepanelen, een windmolen in de zee, wegen met auto’s. We zien de verschillende personen vervolgens opnieuw één voor één. Op het einde de tekst “You are EU” in het geel met de E in het blauw.
Voice-over en tekst op het scherm: “Je wilt een vreedzaam Europa. Je familie, je vrienden en de toekomst van je kinderen zijn belangrijk voor je. Daarom wil je het klimaat en de planeet beschermen. Je komt op voor je waarden. Je gelooft in vrijheid en democratie. En in schone, hernieuwbare energie “made in Europe”. Zeker, er is nog veel werk aan de winkel. Maar we kunnen het. Samen gaat het ons lukken. Met jou. Jij bent Europa.”
De website van de campagne “You are EU” bevat de volgende elementen:
- een foto met de tekst “Vrijheid, vrede en energie- onafhankelijkheid.” en de vermelding “You are EU” in het geel met de E in het groen.
- de titel “Samen kunnen we het” en de volgende tekst: “Democratie, vrijheid, gelijkheid, tolerantie en solidariteit. Dat zijn de Europese waarden die ons verenigen. Uit de Russische invasie in Oekraïne is ook gebleken dat onze democratie, onze economie en onze energieonafhankelijkheid nauw met elkaar verweven zijn. Laten we er samen voor zorgen dat we over schone, hernieuwbare, in Europa opgewekte energie beschikken. Als we samenwerken, kunnen we dat allemaal bereiken. Kom op voor onze waarden om jouw toekomst en die van je gezin, het klimaat en de planeet te beschermen!
You are EU!”
- de hierboven beschreven video.
- de titel “De betekenis van “You are EU” en de volgende tekst: “”You are EU” is een uitnodiging aan alle Europeanen om zich in te zetten voor een betere toekomst met schone, in Europa geproduceerde energie. We kunnen vertrouwen op onze kracht, die we ontlenen aan onze gemeenschappelijke wens om de wereld waarin we leven vorm te geven. “You are EU” is onze belofte als Europeanen, waar alles wat we doen telt. “You are EU” is een manifest dat we samen kunnen evolueren naar schone en eigen energie. “You are EU” herinnert ons eraan dat er veel te doen is, maar dat we dat samen kunnen doen in het belang van toekomstige generaties. Onze kinderen en kleinkinderen wijzen ons de weg naar ons gemeenschappelijke doel: het behoud van onze democratie, onze economie en onze vreedzame en onafhankelijke Europese Unie.”
- 5 afbeeldingen met personen en de vermelding “You are EU” in het geel met de E in het blauw en in het groen op één van afbeeldingen.
- een citaat van Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie: “Voor Europa is solidariteit nu meer dan ooit de enige oplossing. Hoe meer we elkaar bijstaan, hoe meer eensgezindheid we tonen, des te sterker kunnen we als Unie uit het komende jaar tevoorschijn komen en des te beter kunnen we de wereld van morgen vormgeven.”
- de titel “You are EU, zoals eenieder onder ons” en de volgende tekst: “You are EU” activeert, inspireert en spreekt mensen uit alle EU-landen aan. “You are EU” maakt ons sterk door onze waarden te verbinden met het idee van transformatie. Het verbindt ons als Europeanen. Tegelijkertijd biedt het een koers voor de toekomst. Het voegt een toekomstgerichte dimensie toe aan wie we zijn en stelt ons in staat om actief vorm te geven aan de weg vooruit op basis van vrijheid, vrede en solidariteit, met schone, onafhankelijke energiebronnen. Ook You are EU.”
De klager verwijst naar een tekst en een 30 seconden durende film, voorgesteld als een campagne van de Europese Commissie om hernieuwbare energie te promoten. Hij deelde mee dat de campagne hernieuwbare energiebronnen (waaronder windturbines en fotovoltaïsche panelen) beschreef als “schoon en lokaal”, die zouden bijdragen aan energieonafhankelijkheid. De Jury de Déontologie Publicitaire in Frankrijk heeft echter bij verschillende gelegenheden geoordeeld dat vooral van windturbines niet beweerd kan worden dat ze een “schone” vorm van energie zijn. In feite moeten intermitterende hernieuwbare energiebronnen worden gecompenseerd door een back-up, wat in Europa vaak gas of steenkool is, waardoor ze een zeer slechte koolstofvoetafdruk hebben. Bovendien moeten de onderdelen van windturbines en fotovoltaïsche panelen worden gewonnen onder omstandigheden die schadelijk zijn voor het milieu, en recycling is niet 100% gegarandeerd. Tot slot zijn intermitterende hernieuwbare energiebronnen (ENRi) niet “lokaal” en dragen ze op geen enkele manier bij aan energieonafhankelijkheid, want zelfs als we geen gas en kolen meer importeren uit Rusland om als back-up te dienen, bevinden alternatieve leveranciers zich buiten de EU en importeren EU-landen nu bijvoorbeeld schaliegas en -olie uit de Verenigde Staten, waarvan de winning zeer vervuilend is. Volgens de klager is deze campagne duidelijk bedoeld om de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen te bevorderen door de maatschappelijke aanvaardbaarheid ervan aan te moedigen. ENRi-projecten worden echter voornamelijk uitgevoerd door private commerciële bedrijven.
De adverteerder deelde mee dat hernieuwbare energie alle energie is die geproduceerd wordt uit natuurlijke bronnen van de aarde, zoals zonlicht, wind, waterbronnen (rivieren, getijden en golven), warmte van het aardoppervlak of biomassa. Het proces waarmee deze hernieuwbare bronnen worden omgezet in energie is neutraal wat betreft de uitstoot van broeikasgassen. Daarom worden hernieuwbare energieën ook “schone energieën” genoemd.
Hernieuwbare energie speelt een fundamentele rol bij het behalen van de energie- en klimaatdoelstellingen van de Europese Unie. Ze zijn niet alleen beschikbaar binnen de Europese Unie, ze zijn ook concurrerend met fossiele brandstoffen. Ze kunnen daarom helpen om de energiekosten en de afhankelijkheid van de Europese Unie van geïmporteerde fossiele brandstoffen te verminderen. Ze kunnen ook zorgen voor een reeks nieuwe banen, nieuwe industriële mogelijkheden creëren en bijdragen aan de economische groei.
Kritische grondstoffen zijn essentieel voor de inzet van technologieën die de ecologische en digitale transitie mogelijk maken. Zeldzame aardmetalen zijn bijvoorbeeld belangrijke componenten in de permanente magneten die worden gebruikt voor de productie van windturbines, lithium en kobalt worden gebruikt bij de productie van batterijen en polysilicium wordt gebruikt in halfgeleiders. De duurzaamheidsdimensie van grondstofwaardeketens is ook goed geïntegreerd in de Verordening inzake kritieke grondstoffen. Vorig jaar heeft de Europese Unie de EU Principles on Sustainable Raw Materials (EU-beginselen inzake duurzame grondstoffen) aangenomen om duurzame winning (van exploratie tot verwerking na sluiting) en verwerking van grondstoffen tussen de lidstaten te bevorderen en om de algemene richting uit te zetten naar de wereldwijde Sustainable Development Goals (SDG's).
De Jury heeft kennisgenomen van de video en de website waarop de klacht betrekking heeft.
Volgens haar vormen deze elementen van de campagne “You are EU” duidelijk niet-commerciële reclames van de Europese Commissie.
Derhalve benadrukt de Jury vooreerst dat de rechtspraak van de Franse Jury de Déontologie Publicitaire betreffende reclame door een brancheorganisatie in de windenergiesector, waarnaar de klager lijkt te verwijzen, in dit geval niet doorslaggevend is.
De Jury is van mening dat de reclames in kwestie geen betrekking hebben op producten of diensten in het bijzonder, maar bewustmakingscommunicaties zijn en zich beperken tot het aanspreken van alle Europeanen door hen uit te nodigen actie te ondernemen om bepaalde waarden en de energieonafhankelijkheid van de Europese Unie te verdedigen.
In dit verband is de Jury ook van mening dat de reclames, door hernieuwbare energiebronnen te vermelden, in wezen hun rol benadrukken in de doelstellingen die de Europese Unie wil bereiken door in het bijzonder bij te dragen aan het verminderen van haar afhankelijkheid van geïmporteerde fossiele brandstoffen, maar niet verzuimen te vermelden dat er nog veel taken te volbrengen zijn om vooruitgang te boeken in de richting van schone en lokale energie.
De Jury is derhalve van oordeel dat de betrokken reclames niet van aard zijn de gemiddelde consument te misleiden met betrekking tot de door de klager naar voren gebrachte elementen.
Bij gebreke aan inbreuken op wettelijke of zelfdisciplinaire bepalingen, heeft de Jury gemeend geen opmerkingen te moeten formuleren op dit punt.
Aangezien geen hoger beroep werd ingesteld, werd dit dossier afgesloten.
Barastraat 175, 1070, Brussel, Belgie.
E-mail: info@jep.be
Tel: +32 2 502 70 70
