Adverteerder / Annonceur: VERISURE
Product-Dienst / Produit-Service: Alarmsystemen
Media / Média: Internet (Instagram)
Beschrijving van de reclame / Description de la publicité
De gesponsorde Instagrampost toont een man met zwarte kleren die probeert binnen te dringen in een huis via een raam, vanuit het perspectief van de veiligheidscamera die het vastlegt. De tekst zegt: “Gratis camera-installatie met het alarm. Uw veiligheid is onze prioriteit. Vraag uw gratis offerte aan.”.
Klacht(en) / Plainte(s)
1) De klager meent dat de reclame een foto van een typerende buitenlander gebruikt die probeert in te breken in een huis. Dit is bewuste, verdere polarisatie van maatschappelijke problematiek (lees: vooroordelen verder in de hand werken). De dief kon perfect een bivakmuts dragen of alleen een foto van de achterkant van de dief.
2) Deze reclame kan volgens de klager als discriminerend worden beschouwd omdat ze gebruikmaakt van een beeldtaal die bestaande stereotypen rond criminaliteit en etniciteit kan versterken. Volgens hem is de keuze van wie wordt afgebeeld niet neutraal.
De klager stelt dat door een persoon van kleur te tonen als ‘de indringer’ of ‘de crimineel’, de reclame inspeelt op een hardnekkig maatschappelijk stereotype waarbij mensen met een migratieachtergrond vaker worden geassocieerd met criminaliteit. Dat stereotype is niet alleen ongenuanceerd, maar ook schadelijk. Het draagt bij aan stigmatisering, wantrouwen en sociale uitsluiting. Beelden hebben volgens de klager een sterke impact: ze beïnvloeden hoe mensen groepen in de samenleving onbewust percipiëren. Wanneer commerciële communicatie steeds opnieuw bepaalde profielen koppelt aan negatieve gedragingen, wordt dat beeld genormaliseerd.
Daarnaast is de klager van mening dat dergelijke beeldvorming geen rekening houdt met de maatschappelijke context waarin mensen van kleur disproportioneel te maken krijgen met profilering en vooroordelen. Een reclame die impliciet bevestigt dat “de inbreker” iemand van kleur is, kan bestaande vooroordelen versterken in plaats van ze in vraag te stellen. Bedrijven dragen een verantwoordelijkheid in hoe zij diversiteit en maatschappelijke thema’s voorstellen. Reclame is niet waardevrij; ze beïnvloedt percepties en kan bijdragen aan inclusie of net aan uitsluiting.
Als telkens dezelfde groep wordt afgebeeld in een negatieve rol, ontstaat er een eenzijdig en schadelijk narratief. In een diverse samenleving is het belangrijk dat communicatie geen groepen stigmatiseert of onbewust criminaliseert op basis van huidskleur of afkomst.
Beslissing Jury in eerste aanleg: Geen opmerkingen
Décision Jury de première instance: Pas de remarques
De Jury voor Ethische Praktijken inzake reclame (JEP) in eerste aanleg heeft de volgende beslissing genomen in dit dossier.
De Jury heeft kennisgenomen van de Instagrampost, die een man met zwarte kleren toont die probeert binnen te dringen in een huis via een raam, vanuit het perspectief van de veiligheidscamera die de adverteerder aanbiedt.
Ingevolge het antwoord van de adverteerder, noteert de Jury dat de persoon die afgebeeld wordt een medewerker is van de adverteerder die op de dag van opname toevallig zwarte kledij droeg. De creatieve aanpak van de afbeelding was in dat opzicht uitsluitend gericht op de realistische weergave van een inbraaksituatie en niet op de etnische achtergrond van wie dan ook.
De Jury is van oordeel dat de afbeelding niet toelaat om met zekerheid de afkomst van de inbrekers te identificeren en evenmin een verband te leggen tussen zijn afkomst en de rol als inbreker die hem wordt toegekend.
Zij is dan ook van mening dat de reclame geen racistische vooroordelen bevat en niet van aard is om door de gemiddelde consument te worden opgevat als discriminerend tegenover een bepaalde categorie van personen.
De Jury heeft daarom geoordeeld dat de betrokken Instagrampost geen gebrek aan maatschappelijk verantwoordelijkheidsbesef vanwege de adverteerder inhoudt.
Bij gebreke aan inbreuken op wettelijke of zelfdisciplinaire bepalingen, heeft de Jury derhalve gemeend geen opmerkingen te moeten formuleren op dit punt.
Gelieve er nota van te nemen dat deze beslissing pas definitief wordt na het verstrijken van de termijn voor het instellen van hoger beroep.