De radiospot gaat als volgt:
Voice-over: “Antwerpen, 20. Gent, 37. Tienen, 48. Je hoorde enkele steden en gemeenten en hun waterhardheidscijfers. Wil je de waterhardheid in jouw stad of gemeente kennen? Ga dan naar minimax.be. Minimax waterontharders, milieuvriendelijk en werkt zonder elektriciteit.”
De website van de adverteerder bevat een zoekveld met daarbij de tekst: “Wilt u weten of ook uw water hard is? Vul dan hier uw postcode in:”.
Op de door de klager meegedeelde afdrukken van de website van de adverteerder staat onder meer het volgende te lezen:
“De waterhardheid in 2440, Geel is hard: 19°F”, met daaronder “19°F ˃ Uw huis is aangetast” en daaronder “De gemeten waarde is een gemiddelde voor uw gemeente. Wenst u een exacte meting aan uw kraan? Neem dan een afspraak!”.
Vervolgens onder meer:
“Met de Minimax geïnstalleerd wordt de waterhardheid:
0 ˃ Uw huis is beschermd”.
De klager verwees vooreerst naar de radiospot waarin aangeraden wordt een kijkje te nemen op een website om de waterhardheid van je gemeente te kennen. Hij vindt deze radiospot onheilspellend gemaakt zodat er een dreigende toon vanuit gaat.
Volgens deze website is de waterhardheid in zijn gemeente 19°F terwijl de officiële waterhardheid van zijn leverancier maar 6,2°F of 3,5°D bedraagt. Wanneer hij de proef op de som neemt, blijkt er telkens een discrepantie te zijn en telkens ligt de waarde van de adverteerder hoger dan de officiële waarde. Zo ligt voor Gent de waarde bij Farys op 20°F.
Volgens de adverteerder zou zijn huis ook 'aangetast' zijn terwijl op de officiële site van Aqua Flanders de hardheid voor zijn woning als 'zeer zacht' wordt omschreven.
Hij krijgt hier sterk het gevoel dat de gebruikte cijfers zijn opgeblazen en dat de taal die gebruikt wordt zodanig gekozen is om hem angst aan te jagen om zo snel als mogelijk een waterontharder aan te kopen, ook al heeft hij deze zeker niet nodig.
Daarnaast geeft de website ook weer dat, na installatie van het systeem, de hardheid van zijn water tot 0 zou worden herleid. De website van Aqua Flanders geeft echter volgende info mee:
“1. De hardheid van water is de som van het aanwezige calcium en magnesium, twee stoffen die essentieel zijn voor de gezondheid. Die mineralen zijn niet schadelijk voor u. Integendeel, ze zijn noodzakelijk voor uw gezondheid. Maar het calcium kan wel voor een storende kalkafzetting zorgen.
2. Wat zijn de normen?
In de Vlaamse Drinkwaterwetgeving (BVR 13 dec 2002) is voor hardheid een wettelijk maximum opgenomen van 67°F.
Indien het waterbedrijf zelf een ontharding doorvoert, moet een minimale resthardheid van 15°F (of 8°D) behouden blijven.”.
Door de dreigende toon dat zijn huis 'aangetast' is zou hij dus volgens de adverteerder onmiddellijk een ontharder moeten plaatsen die essentiële stoffen uit zijn leidingwater haalt.
Volgens de klager maakt de adverteerder dus reclame met cijfers die niet overeenkomen met de officiële cijfers en helemaal niet stroken met de realiteit, en probeert deze, tezamen met dreigende taal, zijn toestellen te slijten ook aan mensen die hier geen behoefte aan hebben.
De adverteerder gaf vooreerst aan de klacht niet goed te begrijpen: het is niet aan hem om de waarden van de drinkwatermaatschappijen te duiden en hij vraagt zich af of het over een gemeente, een deelgemeente of een straat gaat (sommige maatschappijen geven geografisch heel nauwkeurige waarden).
Voor wat betreft de door de klager vermelde waarde voor 2440 Geel, heeft hij vervolgens aan de hand van een aantal klantfiches van Minimax-eigenaren bij wijze van steekproef de hardheden die ter plekke opgemeten zijn opgelijst, wat resultaten oplevert van 14 Franse graden tot 24 Franse graden opgemeten in een periode van augustus 2019 tot februari 2022.
Naar de andere steden wordt zeer algemeen verwezen, er zijn bijvoorbeeld steden bij die onder de deelontharding vallen waarbij per definitie grote hardheidsschommelingen verwacht worden. De watermaatschappijen gebruiken een andere technologie die niet toelaat om een resultaat te geven vergelijkbaar met een ionenwisselaar. Men maakt gebruik van 'korrelreactoren', een neerslagproces waarbij de reactor zich zal vullen met groeiende kalkkorrels wat zijn vermogen tot opname verlaagt, zodat de hardheid na enkele weken terug zal oplopen tot de 'oude' hardheid en op het oude peil blijft hangen als men de reactor niet meteen reinigt en terug vult met nieuwe korrels.
De hardheidswaarden op de Minimax-website worden - en dit op vraag van economische zaken - met volgend bericht vermeld: “De gemeten waarde is een gemiddelde voor uw gemeente. Wenst u een exacte meting aan uw kraan? Neem dan een afspraak!”. Na een controle door de economische inspectie werd hem gevraagd de gemeten waarden te staven. Uit de hogervermelde steekproef voor Geel blijkt echter dat een exacte waarde niet gegeven kan worden voor een ganse gemeente. En hoe groter de gemeente hoe mogelijk verscheidener de waarden zijn. Vandaar dat de adverteerder de exacte waarde voorstelt door een exacte meting. Die meting is overigens gratis.
Op de betrokken pagina van zijn website leest hij vervolgens geen dreigende taal. Hij begrijpt dat dit onderhevig kan zijn aan subjectieve interpretatie, maar wil geenszins dreigende taal gebruiken. Hij wil duidelijk informeren en advies geven.
Hardheid of kalkaanwezigheid is overigens open voor interpretatie. Voor een bakker met een stoomoven zal een enkele hardheidsgraad erg vervelend zijn. De motivering om dit probleem weg te krijgen zal bijzonder groot zijn. Iemand met een hardheid van 20 Franse graden kan zeggen dat hij of zij niet zo heel veel hinder ondervindt. Misschien stoort het die persoon niet om kalkwerende producten te gebruiken bij elke wasbeurt en heeft die persoon ook nooit het gevoel van zacht water ervaren. Dit is een persoonlijke keuze en die wordt door de adverteerder gerespecteerd.
De Jury heeft kennisgenomen van de radiospot in kwestie en van de desbetreffende klacht die, tevens onder verwijzing naar de website van de adverteerder, met name aanvoert dat deze reclame enerzijds opgeblazen cijfers gebruikt om het product te verkopen aan mensen die hier geen nood aan hebben en anderzijds dreigende taal gebruikt om angst aan te jagen.
Zij heeft vastgesteld dat de radiospot onder meer het volgende vermeldt: “Antwerpen, 20. Gent, 37. Tienen, 48. Je hoorde enkele steden en gemeenten en hun waterhardheidscijfers. Wil je de waterhardheid in jouw stad of gemeente kennen? Ga dan naar minimax.be.”.
Op basis van de door de klager meegedeelde afdrukken van de website van de adverteerder, heeft zij er tevens nota van genomen dat voor diens zoekopdracht onder meer wordt vermeld: “De waterhardheid in 2440, Geel is hard: 19°F”, met daaronder “19°F ˃ Uw huis is aangetast”, en vervolgens “Met de Minimax geïnstalleerd wordt de waterhardheid: 0 ˃ Uw huis is beschermd”.
Wat het eerste aspect van de klacht betreft, heeft de Jury er ingevolge het antwoord van de adverteerder onder meer nota van genomen dat deze zelf aangeeft dat een exacte waarde niet gegeven kan worden voor een ganse gemeente en dat, hoe groter de gemeente, hoe mogelijk meer verscheiden de waarden zijn, en dat hij daarom de exacte waarde voorstelt door een exacte meting aan de kraan aan te bieden.
Zij is dienaangaande van mening dat desalniettemin doorheen de betrokken reclame-uitingen, van in het bijzonder de radiospot die absolute en hoge waarden vermeldt voor verschillende steden, over de blijkbaar gemiddelde en hoge waarde die de zoekfunctie op de website geeft voor de postcode van de stad die de klager invoerde, tot de vermelding op de website dat het gebruik van het gepromote product zal leiden tot een absolute nulwaarde, gebruik gemaakt wordt van door de adverteerder klaarblijkelijk zelf gekozen en zeer stellig geponeerde algemene cijfermatige gegevens om de wenselijkheid en de waarde van het gepromote product in de verf te zetten, zonder dat evenwel afdoende objectivering of staving voor deze cijfergegevens voorhanden is.
De Jury is derhalve van oordeel dat de betrokken reclame wel degelijk van aard is om de gemiddelde consument te misleiden op dit punt, wat indruist tegen artikels 4 en 5 van de Code van de Internationale Kamer van Koophandel (ICC-Code).
Zij is tevens de mening toegedaan dat de loutere vermelding op de website, wanneer men reeds gebruik heeft gemaakt van de zoekfunctie, dat de gemeten waarde een gemiddelde voor de betrokken gemeente is, in casu niet volstaat om hier afbreuk aan te doen.
Wat het tweede aspect van de klacht betreft, is de Jury echter van mening dat de toon van de reclame zich er voldoende toe beperkt om het product van de adverteerder aan te prijzen als een oplossing voor een bepaald probleem, zonder daarom echter meteen ook als dusdanig in te spelen op angst in de zin van artikel 2, alinea 2 van de Code van de Internationale Kamer van Koophandel (ICC-Code).
Zij heeft derhalve gemeend geen bijkomende opmerkingen te moeten formuleren op dit punt van de klacht.
Gelet op het voorgaande en op basis van voormelde bepalingen, heeft de Jury de adverteerder derhalve verzocht om de reclame te wijzigen, en bij gebreke daaraan deze reclame niet meer te verspreiden.
De adverteerder heeft bevestigd de betrokken radiospot te zullen laten herwerken.
Bij gebrek aan positieve reactie van de adverteerder wat betreft de naleving van de Jurybeslissing op het vlak van de reclame op de website, is het dossier op dit punt echter ter kennis van het Communicatie Centrum gebracht overeenkomstig artikel 11 van het JEP-Reglement.
Rue Bara 175, 1070, Bruxelles, Belgique.
E-mail: info@jep.be
Tel: +32 2 502 70 70
💡 Inscrivez-vous à notre newsletter et recevez chaque mois les actualités du secteur, des décisions du JEP et un éclairage clair sur les limites applicables.
