De advertentie op de website vermeldt het volgende:
“Flitsmeister
Hoe irritant is deze advertentie?
Minder irritant dan een flitsboete.
Geen excuus meer voor flitsboetes.
Download de app”.
De gesponsorde Facebookpost vermeldt het volgende:
“Flitsboete gekregen in Mechelen? Download nu Flitsmeister, dé app die flitsers meldt.
9.307
Flitsboetes per maand Mechelen
Flitsboetes voorkomen?
Download Flitsmeister”.
Een radiospot gaat als volgt:
“Hé, psst. Flitsmeister hier. Zeg, Check uw snelheid eens. Of zit er nog prut in uw ogen? Ja maar ik ken dat, en sebiet, bam, geflitst. En dan moet ge ni afkomen hé, met “Ja, maar die stem op de radio had het over prut in mijn ogen.” Download Flitsmeister. De gratis app die flitscamera’s meldt. Flitsmeister, geen excuus meer voor flitsboetes.”
Een andere radiospot gaat als volgt:
“Hé, psst. Flitsmeister hier. Zeg, hoe snel zijt ge aan’t rijden? Gij wilt op tijd thuis zijn voor het eten zeker? Ja, maar ik ken dat, en sebiet, bam, geflitst. En dan moet ge ni afkomen hé, met “Ja, maar die stem op de radio die begon over eten en dan.” Download Flitsmeister. De gratis app die flitscamera’s meldt. Flitsmeister, geen excuus meer voor flitsboetes.”
De klager verwijst naar de storyline “Geen excuus meer voor flitsboetes. Download de app”.
Eerst en vooral meent hij dat de claim dat je geen flitsboetes kan oplopen met de app nergens op gebaseerd is. Uit eerder onderzoek bleek al vaker dat gebruikers van apps die het mogelijk maken om flitspalen te detecteren vaker boetes krijgen per gereden kilometer dan gewone bestuurders.
Verder stelt de klager dat er op geen enkele manier ergens in de reclames de link wordt gemaakt waarom je je aan de snelheid moet houden, namelijk verkeersveiligheid. Vermelden ‘we zeggen u waar de flitsers staan en helpen u flitsboetes te voorkomen’ is volgens de klager volledig tegen de logica van verkeersveiligheid. Het doel van controles is zorgen dat mensen zich intrinsiek aan de opgelegde maximumsnelheden houden.
De klager vindt dat, net zoals er een disclaimer is bij reclame voor alcohol of medicijnen, hier ook minstens een extra info toegevoegd moet worden, zoals 'Hou je aan de maximumsnelheid omwille van de veiligheid van iedereen onderweg'.
Om de klacht in de juiste context te plaatsen, vindt de adverteerder het belangrijk om kort het doel van zijn app uit te leggen: bestuurders helpen alerter en bewuster te rijden door realtime informatie te verstrekken over relevante verkeerssituaties. Een van de functies die dit doel ondersteunt, door gebruikers bewust te maken van hun omgeving en de geldende snelheidslimieten, zijn waarschuwingen voor flitspalen en routecontroles. Daarnaast geeft de app waarschuwingen over files, stilstaande voertuigen en naderende hulpdiensten. Samen zijn deze functies bedoeld om het algemene bewustzijn op de weg te vergroten en bij te dragen aan veiliger en verantwoordelijker rijden. Hoewel snelheidswaarschuwingen niet de enige functie van de app zijn, werd dit in deze campagne benadrukt omdat het een veelvoorkomende frustratie van veel automobilisten aanpakt.
De zin “Geen excuus meer voor flitsboetes, download de app” verwijst naar die frustratie: het gevoel een boete te krijgen voor een kleine, vermijdbare fout. De boodschap is dat automobilisten met behulp van de app een hulpmiddel hebben om dergelijke onbedoelde fouten te voorkomen. Het is niet de bedoeling om snelheidsovertredingen of het negeren van verkeersregels aan te moedigen, maar om aandacht en verantwoord rijden te bevorderen.
De communicatie richt zich op het voorkomen van boetes, niet op de belofte dat er geen boetes meer zullen worden opgelegd. Het garandeert niet dat gebruikers minder boetes zullen krijgen, noch suggereert het dat boetes kunnen worden vermeden, ongeacht het rijgedrag. De app is een ondersteunend hulpmiddel, maar de bestuurder blijft altijd volledig verantwoordelijk voor zijn eigen handelingen.
De adverteerder verwijst vervolgens naar het feit dat het merendeel van de snelheidsovertredingen in België kleine overtredingen van maximaal 10 km/u zijn. Door tijdige waarschuwingen te geven, helpt de app bestuurders om alert te blijven op hun rijsnelheid en omgeving, waardoor deze onopzettelijke overtredingen worden verminderd en daarmee een positieve bijdrage wordt geleverd aan de algehele verkeersveiligheid.
De adverteerder concludeert dat zijn communicatie op geen enkel moment snelheidsovertredingen goedkeurt. Dergelijk gedrag is in strijd met zowel de boodschap van de campagne als het doel van de app zelf.
De Jury heeft kennisgenomen van de klacht en van de betrokken advertenties op internet en Facebook en de twee radiospots.
Vooreerst wenst de Jury te benadrukken dat het aanbieden van een mobiele applicatie met de functionaliteiten zoals voorzien in de betrokken applicatie in België toegelaten is en dat de adverteerder deze bijgevolg mag promoten. Bovendien behoort het niet tot de bevoegdheid van de Jury om nieuwe regels op te leggen voor specifieke producten.
De Jury stelt vast dat de reclames de door de klacht geviseerde vermelding “Geen excuus meer voor flitsboetes. Download de app” bevatten. Zij stelt ook vast dat de radiospots beginnen met de aandacht van de bestuurder te vestigen op de controle van zijn snelheid.
Naar aanleiding van het antwoord van de adverteerder neemt zij er nota van dat de app bedoeld is om bestuurders te helpen alerter en bewuster te rijden door realtime informatie te verstrekken over relevante verkeerssituaties, waaronder waarschuwingen voor flitspalen en routecontroles, maar ook over files, stilstaande voertuigen en naderende hulpdiensten. Hoewel snelheidswaarschuwingen dus niet de enige functie van de app zijn, wordt dit in deze campagne benadrukt omdat het een veelvoorkomende frustratie van veel automobilisten aanpakt.
Volgens de Jury spelen de reclames in op het voorkomen van dit frustrerende gevoel, door de gepromote app als hulpmiddel te presenteren om aandachtig te blijven met betrekking tot de rijsnelheid.
Zij is van mening dat de reclames niet aanzetten tot het begaan van snelheidsovertredingen en evenmin het negeren van de verkeersveiligheid goedkeuren. De app wordt er als element voorgesteld om flitsboetes te voorkomen zonder te laten uitschijnen dat de bestuurder zelf niet meer verantwoordelijk zou zijn voor zijn eigen gedrag op de weg.
In deze context is de Jury van oordeel dat de betrokken reclames niet getuigen van een gebrek aan een behoorlijk maatschappelijk verantwoordelijkheidsbesef in hoofd van de adverteerder op dit punt.
De Jury is ook van mening dat de betrokken reclames geen elementen bevatten die erop zouden wijzen dat de bestuurder dankzij de gepromote app gegarandeerd geen flitsboetes meer zou krijgen. De boodschap verwijst veeleer naar het feit dat de bestuurder geen excuses meer heeft om niet op de hoogte te zijn van flitscontroles.
Volgens de Jury verwijst de boodschap naar het voorkomen van snelheidsovertredingen (zoals vermeld in de gesponsorde Facebookpost), maar niet naar het volledig uitsluiten ervan, wat uiteraard afhankelijk blijft van het individuele rijgedrag.
Zij is dus van oordeel dat de geviseerde reclames niet van aard zijn om de gemiddelde consument te misleiden op dit punt.
Bij gebreke aan inbreuken op wettelijke of zelfdisciplinaire bepalingen, heeft de Jury derhalve gemeend geen opmerkingen te moeten formuleren op deze punten.
Rue Bara 175, 1070, Bruxelles, Belgique.
E-mail: info@jep.be
Tel: +32 2 502 70 70
💡 Inscrivez-vous à notre newsletter et recevez chaque mois les actualités du secteur, des décisions du JEP et un éclairage clair sur les limites applicables.