BROUWERIJ VAN HONSEBROUCK - 08/03/2021

Adverteerder: 
BROUWERIJ VAN HONSEBROUCK
Product/Dienst: 
Bier Filou
Media: 
Internet
Onderzoekscriteria: 
Andere
Initiatief: 
Officiële instantie
Categorie: 
Dranken
Type beslissing: 
Advies van voorbehoud
Datum afsluiting: 
maandag, 8 maart 2021
Beschrijving van de reclame

Via zijn sociale mediakanalen Facebook en Instagram verspreidde de betrokken brouwerij een filmpje, met daarbij de tekst:
“Help de horeca vooruit & laat je vaccineren.
Coronanieuws zorgde de laatste dagen weer voor algemene mineur. Een vertraagde vaccinatieproductie, een tekort aan vaccinatiecentra zorgden er mede voor dat beslist werd om de geplaagde horecasector nog minstens twee maanden gesloten te houden. Een sluiting die intussen al 6 maand duurt.
Filou trok – gewapend met een gezonde knipoog - naar de markt in Izegem om de Vlaming een alternatieve vaccinatiestrategie voor te schotelen. Een strategie waarbij het heropenen van de horeca net “part of the plan” is. Met een nuchter - en vooral gezond - gevoel voor humor trok ook topviroloog Marc Van Ranst vrijwillig mee op pad om die boodschap over te brengen.”.

Het filmpje toont acteur Sam Louwyck die als reporter op de markt in Izegem straatinterviews afneemt van voorbijgangers en marktkramers, waarbij eerst wordt verwezen naar vertragingen in de vaccinatiecampagne, om over te gaan naar het brengen van een verhaal over een nieuwe vaccinstrategie met een vaccin in bier, waarbij viroloog Marc Van Ranst mee uitleg geeft over dit initiatief.
In het filmpje worden aan de betrokkenen ook flesjes Filou-bier getoond en overhandigd met een aangepast etiket waarop het Filou-mannetje staat afgebeeld met een mondmasker op en een spuit in de hand, omringd door coronavirussen, en de tekst “A.C.” (wat staat voor “Anti-COVID”) en “Vaccin met liefde gebrouwen”.
Aan het einde van het filmpje verschijnt de volgende tekst op het scherm:
“Vaccins in bier?
Misschien voor een volgende pandemie.
Vaccineer je dit jaar met het echte spuitje.
Daar help je ook de horeca mee vooruit.”.
Op het eindscherm het voormelde aangepaste Filou-mannetje met daarbij “Belgisch strekenbier”.

Motivering van de klacht(en)

De klager, de Controledienst Tabak en Alcohol van de Dienst Inspectie van Consumptieproducten van de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu, verwees naar krantenartikels en een artikel in de perssectie van de website van de brouwerij en meende dat er inbreuken op het Alcoholconvenant zijn, met name wat betreft bepalingen 3.2, 5.1, 6.1, 6.2 en 6.4.
Het bier Filou wordt voorgesteld als een product met een vaccin erin. Dit is ook af te leiden van het etiket (AC: Anti COVID-19; Vaccin met liefde gebrouwen).
Volgens de klager wordt de indruk gewekt dat het drinken van een biertje Filou oplossing biedt tegen COVID-19, mede door de aanwezigheid van Marc Van Ranst.
Dit is overduidelijk reclame voor bier. Wie geen bier lust, wordt toch aangespoord met de melding “ach, maar een biertje kan ook soms”.
Bij sommige getuigenissen kan ook worden afgeleid dat er gratis een flesje wordt afgegeven. In een persartikel wordt dit bevestigd.

Standpunt van de adverteerder

De adverteerder deelde mee dat het hier ging om een ludiek initiatief om de bevolking aan te moedigen zich – zodra het mogelijk is – te laten vaccineren en op die manier zo snel als mogelijk naar een normale samenleving te evolueren. Het punt is: niet twijfelen over het vaccin.

Hij voegde toe dat we met de huidige beperkingen met zijn allen de Covid-19-pandemie onder controle willen krijgen. Heel wat sectoren hebben het economisch uiterst lastig en moeilijk om te overleven. Ook de horecasector vraagt extra aandacht en support.
Met deze ludieke actie keek hij – met een héél duidelijke knipoog – naar de actualiteit van het moment, met name de organisatie van vaccinaties dewelke niet vlot verliep, mede door het tekort aan voldoende vaccins maar ook door de twijfel onder de bevolking of ze zich al dan niet zouden laten vaccineren.
Hij had voorafgaandelijk contact met Dhr. Marc Van Ranst om hem zijn mening over het initiatief te vragen. Mede met zijn toestemming roept hij de volledige bevolking op om zich zeker en vast en van zodra het mogelijk is te laten vaccineren. Op die manier krijgen we Covid-19 onder controle en kan de horecasector opnieuw de ontspanning bieden aan elke burger die het wenst.
Vandaar ook de heel duidelijke communicatie op het einde van de begeleidende clip:
- “Vaccins in bier? Misschien voor een volgende pandemie”: een duidelijke melding dat dit dus nog niet het geval is;
- “Vaccineer je dit jaar met het echte spuitje. Daar help je ook de horeca mee vooruit”: opnieuw een niet-mis-te-verstane oproep om zich te laten vaccineren om terug tot een normale situatie te evolueren en hierdoor ook de horeca ondersteunen.
Hij voegde in het filmpje zelfs nog een extra knipoog toe door “Belgisch streekbier” aan te passen naar “Belgische strekenbier” als baseline onder zijn merknaam.

Wat het verloop van de actie betreft, deelde de adverteerder mee dat er helemaal geen alcoholhoudende drank gratis werd uitgedeeld, en dat er ook helemaal geen POS-materiaal en/of campagnemateriaal beschikbaar is.
Marc Van Ranst trok met journalist en cameraman naar de wekelijkse markt in Izegem (thuisstad van de brouwerij).
Zij waren voorzien van enkele flessen Filou met ge-update etiket: de standaardmascotte op het label was namelijk voorzien van het toepasselijk mondmasker en spuitje.
In de gekende en geliefde stijl van de persiflages van het programma “De Ideale Wereld” stelden Marc Van Ranst en de journalist vragen aan de voorbijgangers.
Elke geïnterviewde gaf zijn/haar toestemming en werd na de take ook heel duidelijk en persoonlijk uitgelegd dat dit niet de werkelijkheid is, met daarbij de volledige boodschap van het nut om zich zeker en vast te laten vaccineren, want op die manier evolueren we terug naar het oude normaal en kunnen horecaondernemingen ook opnieuw actief zijn.
Flesjes bier werden dan ook gerecupereerd. Er werd ook nergens bier geserveerd, laat staan geconsumeerd.
Hij gaf tevens aan dat het bier met dit etiket helemaal niet in de handel verkrijgbaar is, en dat hij daar ook geen enkele intentie toe heeft.

Jurybeslissing

De Jury heeft kennisgenomen van de klacht op basis van het Convenant inzake reclame voor en marketing van alcoholhoudende dranken (hierna: het Convenant) naar aanleiding van een actie van de betrokken brouwerij, op basis van met name enerzijds artikel 5.1 van het Convenant en anderzijds de artikels 3.2, 6.1, 6.2 en 6.4 van het Convenant.

Zij heeft tevens kennisgenomen van het materiaal dat werd verspreid via de Facebook- en Instagrampagina van de betrokken brouwerij.

Zij heeft onder meer vastgesteld dat het verspreide filmpje acteur Sam Louwyck toont die als reporter op de markt in Izegem straatinterviews afneemt van voorbijgangers en marktkramers, waarbij eerst wordt verwezen naar vertragingen in de vaccinatiecampagne, om over te gaan naar het brengen van een verhaal over een nieuwe vaccinstrategie met een vaccin in bier, waarbij viroloog Marc Van Ranst mee uitleg geeft over dit initiatief. In het filmpje worden aan de betrokkenen ook flesjes Filou-bier met een aangepast etiket getoond en overhandigd.
Aan het einde van het filmpje verschijnt de volgende tekst op het scherm: “Vaccins in bier? – Misschien voor een volgende pandemie. – Vaccineer je dit jaar met het echte spuitje. – Daar help je ook de horeca mee vooruit.”.

Zij heeft er nota van genomen dat in het door de brouwerij verspreide filmpje dat op basis van de actie werd gemaakt het biermerk Filou prominent aanwezig is en als drank wordt gepromoot, en is van mening dat het hier wel degelijk alcoholreclame in de zin van het Convenant betreft, ook indien een en ander klaarblijkelijk mede beoogde een doel te dienen dat loutere eigen productpromotie overstijgt.

De Jury houdt er hierbij aan te verduidelijken dat zij zich beperkt heeft tot het onderzoek op basis van de klacht van de reclame-inhoud en marketingpraktijken die binnen haar bevoegdheid vallen, zonder zich uit te spreken over het al dan niet nageleefd zijn van de coronamaatregelen bij de opnames, waarnaar in krantenartikels tevens werd verwezen en waarvoor klaarblijkelijk een proces-verbaal werd opgemaakt.

Ingevolge het antwoord van de adverteerder heeft zij er vooreerst, wat betreft het verloop van de actie op de markt en het eerste aspect van de klacht, nota van genomen dat deze aangeeft dat er helemaal geen alcoholhoudende drank gratis werd uitgedeeld, maar dat de flesjes bier werden gerecupereerd als de geïnterviewden om hun toestemming werd gevraagd voor het gebruik van de beelden, waarbij ook duidelijk werd uitgelegd dat dit niet de werkelijkheid is, met daarbij de volledige boodschap van het nut om zich zeker en vast te laten vaccineren.

Gelet hierop is de Jury van oordeel dat de actie geen inbreuk uitmaakt op artikel 5.1 van het Convenant, dat bepaalt dat het verboden is om op de openbare weg gratis of voor een symbolische prijs alcoholhoudende dranken te verdelen of aan te bieden.

Voor het overige heeft zij er ingevolge het antwoord van de adverteerder tevens nota van genomen dat het hier volgens hem ging om een ludiek initiatief om de bevolking aan te moedigen zich – zodra het mogelijk is – te laten vaccineren en op die manier zo snel als mogelijk naar een normale samenleving te evolueren en hierdoor ook de horeca te ondersteunen.
Volgens de adverteerder verwees hij hierbij met een heel duidelijke knipoog naar de actualiteit van het moment, met een heel duidelijke communicatie over de ware toedracht en opzet op het einde van het begeleidende filmpje, dat zelf is gecreëerd in een persiflerende stijl.
Hij gaf ook aan dat het bier met het aangepaste etiket helemaal niet in de handel verkrijgbaar is, en dat hij daar ook geen enkele intentie toe heeft.

De Jury heeft daarnaast vastgesteld dat de begeleidende tekst bij het filmpje op de Facebook- en Instagrampagina van de adverteerder evenzeer vermeldt “Help de horeca vooruit & laat je vaccineren.” en naar het ludiek bedoelde karakter van de actie verwijst (“gewapend met een gezonde knipoog”, “Met een nuchter – en vooral gezond – gevoel voor humor”).

De Jury is van mening dat het opzet van de reclame- en marketinginhoud in kwestie aldus voldoende duidelijk uit dit materiaal naar voor komt, en dat een en ander aldus niet van aard is om door de gemiddelde consument letterlijk te worden genomen als een verwijzing naar helende, ziekte-bestrijdende of gezondheid-bevorderende eigenschappen van het betrokken bier in de zin van het Convenant of als een daadwerkelijke medische aanbeveling om dat bier te gaan consumeren bij wijze van vaccinatie tegen COVID-19 / corona.

Hoewel de Jury gelet op het voorgaande van oordeel is dat in casu geen inbreuk voorligt op de door de klager aangehaalde bepalingen van het Convenant, is zij desalniettemin van mening dat het in de huidige context niet aangewezen is om de nog steeds prangende kwestie van de vaccinatie tegen COVID-19 / corona in te zetten in een – weze het klaarblijkelijk ludiek en mede ter ondersteuning van de horeca in het algemeen bedoelde – actie die minstens ook reclame voor een specifiek bier uitmaakt.

In deze context en gelet op de mogelijke negatieve reacties bij een deel van het publiek met betrekking tot een maatschappelijk zeer gevoelig thema inzake gezondheid, heeft de Jury derhalve gemeend een advies van voorbehoud te moeten formuleren met betrekking tot de reclame-inhoud en marketingpraktijken in kwestie overeenkomstig artikel 1 van haar reglement en doet zij een beroep op de verantwoordelijkheid van de adverteerder.

Gevolg

Een advies van voorbehoud impliceert dat de adverteerder vrij is op het vlak van het gevolg dat hij hieraan wenst te verlenen.